|
İhram
sözlükte "haram etmek, kendini mahrum bırakmak"
anlamına geldiği gibi, "tazim edilmesi gereken
zamana veya mekana girmek ve bunlara saygı duymak"
anlamına da gelir. İhram ilmihal dilinde hac veya
umre yapmaya niyet eden kişinin, diğer zamanlarda
mübah olan bazı fiil ve davranışları hac veya
umrenin rükünlerini tamamlayıncaya kadar kendi
nefsine haram kılması anlamındadır. Namaza başlama
tekbiri anlamına gelen tahrime ile ihram
kelimeleri aynı kökten türemiş ve anlamları bir
birine çok yakın iki kelime olduğu gibi, ait
oldukları ibadetlerdeki fonksiyonları da birbirine
çok yakındır. Hatta ihram için mecazen "haccın
başlama tekbiri" demek mümkündür.
İhram, kişinin
kendini geçici kaygı ve bağımlılıklardan
kurtarışının sembolüdür. İhram süresince toplumsal
barışı ve bütünlüğü bozucu, bencilliği uyandırıcı,
geride bırakılan geçici haz ve menfaatleri
hatırlatıcı mahiyetteki her türlü eşya ve fiiller
yasaklanmıştır.
Normal zamanda
helal olan bazı fiiller ihramlı için yasak hale
gelir. Bu yasakların ihlali, yasağın çeşidine ve
ihlal biçimine göre değişen cezaları gerektirir.
Bu cezalar kurban kesmek sadaka vermek ve oruç
tutmaktan ibarettir.
İhram niyet ve
telbiye ile başlar. Zaten niyet ve telbiye ihramın
rüknüdür.
Hanefi
mezhebinde ihramın iki rüknü vardır. Niyet ve
Telbiye. Bunlardan birini terk eden ihrama girmiş
olamaz. Diğer üç mezhebe göre ihrama girmek için
sadece niyet yeterlidir.
İhramın
Rükünleri:
1) Niyet
Niyet hac veya umrenin
hangisini yapacağına karar vermektir. Niyeti dil
ile söylemekte müstehaptır.
2) Telbiye:
Telbiye: ibadete başlama anını
temsilen belli sözlerin söylenmesinden ibarettir.Telbiye
namazdaki iftitah tekbiri mesabesindedir. Burada
tekbir yerine telbiye sözleri söylenir.
Telbiye: “Lebbeyk Allahümme
lebbeyk. Lebbeyke lâ şerike leke lebbeyk. İnnel
hamde venni’mete leke velmülk. Lâ şerike lek.”
Sözlerini söylemekten ibarettir.
Telbiyeyi ihrama girerken bir
defa söylemek farz, zaman zaman yüksek sesle
tekrarlamak sünnettir. (kadınlar yüksek sesle
değil içlerinden söylerler.)
İhrama Girme
Zamanı
Hac ayları
girmeden hac menasikinden hiç biri yapıılamaz.
Hanefi ve Malikilere göre hac aylarından önce
ihrama girmek mekruh olmakla birlikte caizdir.
Şafiilere göre ise ihram rükün sayıldığı için hac
aylarından önce girilemez. Hac aylarından önce
girildiği takdirde bu ihram umre ihramı olur. Umre
için her zaman ihrama girilebilir.
İhrama girme
yerleri
Mekke mukaddes
bir mekan olduğundan oraya girişler saygı ifade
etmesi bakımından ihramla olmalıdır. Saygı
gösterilmesi gereken bu mekanı sırasıyla Harem,
Hill ve Afak bölgeleri kuşatır.
Harem Bölgesi
Harem Mekke ile
etrafında, bitkileri koparılmamak ve av
hayvanlarına zarar verilmemek üzere belirli
sınırlar içindeki emniyetli bölgedir. Bu bölgede
oturanlara Mekkî denir. Mekkeliler hac için harem
bölgesi içinde; Umre için ise Hill bölgesine
çıkarak yani Harem bölgesi dışına çıkarak ihrama
girerler. Tenim veya Arafat gibi....Mekki olmayan
kişiler de umre yapıp ihram dan çıktıktan sonra
tekrar ihrama girmek istediklerinde onlar da
mekkeliler gibi harem dışına çıkmak
durumundadırlar.
Hill Bölgesi
Hill bölgesi,
Harem bölgesi ile Mikat yerleri arasındaki
yerlerdir. Bu bölgede ikamet edenlere Mikati veya
Hilli denir. Mikatiler gerek Hac gerek Umre için
bulundukları yerden ihrama girerler.
Âfâk Bölgesi
Harem ve Hill
bölgelerinin dışında kalan yerlere âfâk denir. Bu
bçlgede yaşanlara da afaki denir. Âfakilerin
ihramsız geçmemeleri gereken noktalar efendimiz
tarafından belirlenmiştir. Bu noktalara Mikat
denir. Bu noktalar şunlardır.
1. Zülhuleyfe
Mekkeye Medine üzerinden gelenlerin mikatıdır.
Medineye 10 km. Mekkeye 430 km.dir.Mekkeye en uzak
mikat budur. Peygamberimiz s.a.v. veda haccı için
bu Mikattan ihrama girmiştir.
2.Cuhfe:Mısır
ve Suriye istikametinden gelenlerin mikatıdır.
Mekkeye 187 km.
3.Zâtüırk.:Irak
yönünden gelenlerin mikatıdır. Mekkeye uzkalığı 94
km.dir.
4.Karnülmenazil:
Necid ve Küveyt istikametinden gelenlerinden
mikatıdır. Mekkeye 96 km.dir.
5. Yelemlem:
Yemen ve Hindistan tarafından gelenlerin mikatıdır.
Mekkeye 54 km. dir.
Süveyş yönünden
kızıldeniz yoluyla gelenler, Cuhfe yakınında Rabiğ
hizasından ihrama girerler.
Mikata gelmeden
önce ihrama girmek caiz hatta hanefilerce daha
faziletlidir. Diğer üç mezhebe göre mikatta girmek
daha faziletlidir.
İhrâmın
Vacipleri
1. Mikat
Sınırını ihramsız geçmemek
Harem bölgesine
Umre ve HAc yapmak amacıyla gidecek afakiler mikat
sınırını ihramsız geçerlerse ceza (dem) gerekir.
Ancak mikatı ihramsız geçen kinse henüz umre veya
haccın menasikinden bir şey yapmadan mikata döner
ve oradan ihrama girerse ceza düşer. Eger hac veya
umre amalinden bir şey yapmışsa mikata dahi dönsse
ceza düşmez.
İhram'ın
Sünnetleri
1.İhrama
girmeden önce müstehab olan şeyler:
-
Tırnakları
kesmek, kasık ve koltuk altı kıllarını
temizlemek, tıraş olmak
-
Gusuletmek
Gusül yapılamazsa abdest alınır.
-
Niyetten
önce güzel kokular sürmek
-
Erkeklerin
izar ve rida denilen iki parça ile örtünmeleri
ve bunların beyaz ve temiz olması.
2.İhram'a
girdikten sonra yapılması sünnet olan şeyler
-
Kerahet vakti
değilse iki rekat ihram namazı kılmak
-
Bu namazda
ilk rekatta kafirun ikinci rekatta ihlas
surelerini okumak.
-
niyet ve
telbiyenin bu namazdan sonra yapılması.
-
ihramlı
bulunduğu süre içinde çok telbiye getirmek
-
Hac için
ihrama hac ayları başladıktan sonra girmek.
|